JOAN MARGARIT

 

     (Sanaüja, Lérida, España, 1938)

     Càlcul d'estructuresHa sido hasta hace bien poco un reputado arquitecto y catedrático en la Escuela de Arquitectura de Barcelona, ciudad en la que vive. Sus obras más emblemáticas como arquitecto han sido el Museo de la Ciencia y de la Técnica de Cataluña, el Pabellón Áraba en Vitoria, el Estadio y el Anillo Olímpico para los Juegos Olímpicos de 1992 (en colaboración con Correa-Milà), la Ciudad Universitaria de la Universidad Autónoma de Barcelona o los cálculos y proyectos ejecutivos para la construcción de la estructura del Templo de la Sagrada Familia según el proyecto de Gaudí.
     Se inició escribiendo poesía en español con Cantos para la coral de un hombre solo (1963). Desde entonces ha ido aproximando poco a poco su escritura al catalán, compaginando ambos idiomas con reconocimiento de la crítica en importantes libros como Estació de França (Hiperión, 1999), Joana (Hiperión, 2002) y El primer frío (Poesía 1975-1995) (Visor, 2004).
     Este poema del libro en catalán Càlcul d'estructures (Proa, 2005) está inédito en español. Cálculo de estructuras saldrá este otoño en la editorial Visor.

 

     Traducción: Joan Margarit

 

 

PERDIU JOVE
S'arraulia en un solc i, en agafar-la,
he sentit com si fos la teva mà en la meva.
Duia taques de sang seca en una ala:
els petits ossos, com barnilles,
eren trencats per la perdigonada.
Ha provat de volar, però amb prou feines,
l'ala penjant, s'ha arrossegat per terra
fins a amagar-se rere d'una pedra.
Encara sento l'escalfor a la mà,
perquè un ser fràgil va donar sentit
a cada un dels meus dies. Un ser fràgil
que ara també és darrere d'una pedra.

 

 

 

PERDIZ JOVEN
Se encogía en un surco
y cuando la cogí me pareció
sentir tu mano entre las mías.
Vi sangre seca en una de sus alas:
una perdigonada había roto,
como varillas, los pequeños huesos.
Ha intentado volar y sólo ha conseguido,
con el ala partida, ir arrastrándose
hasta quedar oculta tras las piedras.
Siento la calidez, todavía, en mi mano,
porque un ser frágil dio sentido
a cada uno de mis días. Un ser frágil
que ahora está también tras una piedra.

 

 

 

 

 

 

 

Enric Sòria (Foto: Zoraida Angosto)ENRIC SÒRIA


     (Oliva, Valencia, España, 1958)

     Ha publicado mayoritariamente libros de poesía y ensayo, como L’instant etern (1999, premio Carles Riba) y L’espill de Janus (2000, premio Crítica Serra d’Or de ensayo). También ha obtenido el premio Carles Rahola de ensayo por el dietario La lentitud del mar.
     Estos dos poemas son inéditos (en libro) traducidos al español.

 


     Traducción: Carlos Marzal

 

 

 

MAR MATINAL
El cel d’avui s’estén
amb una freda glòria
de puresa implacable.
Res destorba o consola.

L’atmosfera és un mar,
un avatar de mar,
i els éssers i les coses
s’arrapen als seus fons,

gràvids, davall la llum
d’aquesta il·limitada
transparència impassible.

Només si els ulls sostenen
la pesantor de l’aire
sabem que el món és u

mentre mirem amunt, cap a la superfície.

 

 

MAR MATINAL
El cielo de hoy se extiende
con una fría gloria
de pureza implacable.
Nada aturde o consuela.

La atmósfera es un mar,
un avatar de mar;
los seres y las cosas
se aferran a sus fondos,

grávidos, en la luz
que da esta ilimitada
transparencia impasible.

Sólo cuando los ojos
dan al aire su peso
vemos que el mundo es uno

al mirar hacia arriba; rumbo a la superficie.

 

 

ABANS DEL VESPRE
Deixar passar el temps,
sentir com passa,
escoltar-ne el silenci
com un acolliment, com un regal.

No parlar, no pensar,
no incomodar-se,
viure despresament el buit
sense inquietar-lo.

Mirar sense atenció,
com des de fora.
No fer preguntes
ni temptejar respostes.

No recordar després
ni tampoc oblidar
ni cercar el sentit
d’aquesta espera.

No esperar res tampoc.
No creure en els miracles
i acceptar-los i prou
quan ve que passen.

 

 

AMULETOS
Dejar pasar el tiempo,
sentir que pasa,
escuchar su silencio
como un cobijo más, como un regalo.

No hablar más, no pensar,
no incomodarse,
desenvueltos vivir en el vacío
sin inquietarlo.

Mirar sin atención
y desde fuera.
No hacer preguntas
ni tantear respuestas.

No recordar después,
ni tampoco olvidar
ni buscar el sentido
de esta espera.

Nada esperar tampoco.
No creer en milagros
y aceptarlos sin más
cuando sucedan.

 

 

 

 

 

 

 

BORÍS AKUNIN


     (Georgia, 1958)

    Borís Akunin es el pseudónimo de Grigorij Shalvovich Chkhartishvili, escritor, especialista en cultura japonesa, crítico literario y traductor. Desde 1958 vive en Moscú. Estudió Historia y Filología en el Instituto de los Países de Asia y África de la Universidad Estatal de Moscú. Se dedicó a la traducción de obras literarias del japonés e inglés al ruso.
     Es auxiliar del redactor jefe de la revista Literatura extranjera (Inostrannaja literatura), redactor jefe de la Antología de la literatura japonesa en veinte tomos (Antologija japonskoj literatury) y presidente del consejo de administración del megaproyecto Biblioteca de Pushkin.
     Es autor del libro El escritor y el suicidio (Pisatel i samoubijstvo). Desde 1998 escribe prosa con el nombre de Borís Akunin, entre cuyas obras se encuentran las series Aventuras de Erast Fandorin, Aventuras de la monja Pelagia, Aventuras de Nicolás Fandorin, y Cuentos para idiotas, de la que hemos extraído el cuento traducido.
     En japonés, akunin significa “hombre cruel”.

 


     Traducción: Fulgencio Castro

 

 

STRAST I DOLG

Su Excelencia amaba los pájaros domésticos
     Dejstvitelnyj tajnyj sovetnik Gavriil Lvovich Kuriatnikov, zapakhnuv poly podbitogo vatoj shlafroka -utro vydalos prokhladnoe- tikhonko priotkryl dver kazennoj kvartiry i spustilsa na skorostnom lifte k pochtovomu jashchiku. Povernul kliuch, vynul pachku svezhikh gazet. Pervym delom ostorozhno i brezglivo, kak jadovituju zmeiu, bytianul svezhij comer “Moskovskogo bogomoltsa” i zashurshal serymi stranitsami. Na pervoj polose liubimoj moskvichami gazety vo ves list krasovalsa zagolovok vershkovymi bukvami: “JEGO PREVOSKHODITELSTVO LIUBIL DOMASHNYKH PTITS”. I nizhe, Merche, no vsio ravno krupno: “Skandalnye pokazanija devits liogkogo povedenija protiv generalnogo prokurora Kuriatnivova”. Gavriil Lvovich zastonal i pokachnulsa, skhvativshis rukoj za vysokij lob. Razorvat, nemedlenno razorvat etot bulvarnyj listok.
     “Vedomosti narodnykh deputatov”, kak i podobaet gazete umerennogo i respektabelnogo napravlenija, pomestili novost na vtoroj stranitse i melkim shriftom. Bog dast, Polinka ne zametit -ona vsegda srazu perelistyvaet na stranitsu svetskoj khroniki i kultury. S “Russkim slovom” i “Moskovskim sozertsatelem” tozhe obstoialo blagopoluchno- redactora etikh izdanij otnosilis k pozitsii Gavriila Lvovicha s uvazheniem.
     Istrebiv paskvilnogo “Bogomoltsa”, jego prevoskhoditelstvo akkuratno svernul ostalnye gazety i polozhil ikh obratno v jashchik. Vot prosniotsa Polinka, bypiot kofeiu i spustitsa za svezhej pressoj. Teper mozhno, nestrashno. S tekh por, kak nachalsa ves etot koshmar, televizionnye novosti v dome, ne sgovarivaias, smotret perestali toldo gollivudskij serial “Skoraia pomoshch” i kanal “Kultura”. Radio tozhe ne slushali.
     O koshmare v semje govorit bylo ne priniato -budto ne bylo jego, i vsio tut. Pervye nedeli Polina Apollonovna khodila vsia pochernevshaia i smotret na supruga izbegala, a potom preodolela sebia, poniala, chto jesli jeshcho i ona muzha kaznit stanet- slomaietsa Gavriil Lvovich, ne vyderzhit. Net o chtoby dazhe pozhalela jego, kliatvoprestupnika i bludodeia, net. Prosto vspomnila o dolge. Ved odno delo -Ganechka, slabosti i grekhi kotorogo za dolgie gody zamuzhestva ona izuchila slishkom dazhe khorosho, i sovsem drugoe delo- generalnyj prokuror Kuriatnikov, gosudarstvennyj muzh i chelovek chesti. To jest, konechno, bylo sovershenno ochevidno, chto zhenskogo proshchenija Gavriilu Lvovichu ne dozhdatsa nikogda, no uvazhenija suprugi on, po krajnej mere, ne utratil. Kak i svoego sobstvennogo.
     Da, slab i greshen. Znal eto za soboj vsiu zhizn, jeshcho s Pazheskogo korpusa, kogda posle vechernej molitvy lazil cherez zabor i do rassveta propadal v deshovykh domakh terpimosti na Ligovke.
     Strashnyj, silnyj bes, imia kotoromu sladostrastie, s mladykh nogtej terzal plot i dushu Gani Kuriatnikova liutym soblaznom. Po molodosti let sprvliatsa s napastju Gavriil Lvovich ne umel vovse i ne raz popadal iz-za svoiej pylkoj vliubchivosti i afrikanskoj chuvstvennosti v riskovannye istorii. Kak toldo na juridicheskom poprishche uderzhalsa -zagadka. Verno, bereg Kuriatnikova angel-khranitel, moshchnokrylyj Gavriil, ot gibeli, deja nekoej velikoj tseli. A gibel po vremenam khodila blizekhonko. Do sikh por v syruiu pogodu daval sebia znat kusok svintsa, zasevshij pod pravym loktem- napominanie o davnej dueli so vtorom sekretarem Sviato-Danilovskogo rajkoma iz-za zolotovolosoj lorelei zamzavorgsektorom. Da i pozzhe, uzhe v Pervoprestolnoj, sluchalos vsiakoie- khebnula Polina Apollonovna, togda jeshcho prosto Polinka, i goria, silos, i serdechnykh obild.
     No godam k tridtsati, kogda drugie slastoliubtsy toldo-tolko nachinaiut vtiagivatsa v Bolshoj Razvrat, svershilas s Kuriatnikovym razitelnaia peremena. Dolg okazalsa silneie chuvstvennosti. Vdrug doshlo do Gavriila Lvovicha, chto chelovek, izbravshij dorogu pravosudija, dolzhen byt bezuprechen i chist - inache net u nego nravstvennogo prava okhraniat belosnezhnuiu togu Zakona.
     I Kuriatnikov sumel odolet zlokoznennogo besa. Zhizn, do tekh por mutnaia i khmelnaia, srazy voshla v mirnoie, ravninnoie ruslo. Polinka ozhila, pomolodela, rodila muzhu odnu za Sí, era débil y pecadordrugoj dvukh dochek, umnits i krasavits. I s karieroj poshlo na lad: stal Gavriil Lvovich samym molodym v rossijskoj istorii tovarishchem generalnogo prokurora, a posle, v polozhennyj srok, byl sochten dostojnym vozglavit eto pochtennoie vedomstvo.
     I lish odnomu Bogu, a vernieie, djavolu izvestno, kakikh muk, kakogo neimovernogo napriazhenija voli stoilo Kuriatnikovu besstrastno vzirat na strojnonogikh sekretarsh v obtiazhnykh mini-jubkakh, na sdobnykh, pyshnogrudykh deputatsh iz fraktsii “Damy Roíz”, na ministra bogougodnykh del Amaliju Frantsevnu fon Beze ili dazhe prosto na ulybchivykh diktorsh s kanala NTV (osobenno jego prevoskhoditelstvu nravilas odna chernenkaia, s legkoj kosinoj v milykh glazkakh).
     Dostignuv piatidesiati, reshil bylo Gavriil Lvovich, chto vsio, nedolgo ostalos jemu muchitsa - skoro stanet pospokojnej, poutikhnet neistovstvo gormonov, potesnitsa bujnaia plot i dast dorogu pokojnoj mudrosti, blagoslovennoj nagrade zrelogo vozrasta. Tak ved i vpravdu vrode kak spokojnej stalo. Khotia besstydnye, obzhigaiushchie sny muchili po-prezhnemu. Nu da chto sny - eto, kak izvestno, materija bezotvetstvennaia i sile vole nepodvlastnaia.
     I vdrug, kak grom sredi jasnogo predzakatnogo neba - to samoie. Prokliatoie, blagoslovennoie, voznessheie do rajskikh kushch i obrushivsheie v jadskie bezdny. Kazalos, vsio teper otdal by, chtoby ne bylo toj rokovoj noche. A v to zhe vremia (serdtse-to ne obmanesh) tverdo znal Kuriatnikov: ne sluchis toj noche, i zhizn jemu byla by ne v zhizn.
     Proizoshlo zhe vot chto: dejstvitelnyj tajnyj sovetnik Kuriatnikov, generalnyj prokuror, kavaler Ordena Podviazki i zviozdy “Za zaslugi pered oechestvom” 2-j stepeni, odin iz pervejshikh sanovnikov derzhavy, vliubilsa srazu v dvukh zhenshchin.
     Dazhe i v junye, sumasshedshie gody takogo s nim nikogda ne sluchalos, a tut na tebe.
Gavriil Lvovich rassledoval delo ogromnoj gosudarstvennoj vazhnosti. Znal, chto khodit po lezviju britvy. Vsego mozhno bylo ozhidat ot zlodeiev: I publichnoj poshchechiny, I klevety, I dazhe jadu v liubimom prokurorovom koktejle “margarita”.
     Odnazhdy jego prevoskhoditelstvo podjezzhal k zdaniju prokuratory v svoiom bronirovannom “dajmler-bentse”. Otorval glaza ot sekretnoj raspechatki I obmer. U vorot stoiala strojnaia baryshnia v shliape so strausovym perom I v vualetke. Vstretiv vzgliad gosudarstvennogo cheloveka, otkinula dymchatyj gaz s tonkogo litsa, shagnula vperiod (limuzin kak raz pritormazhival), I u Gavriila Lvovicha stisnulos v grudi ot mertsanija jejo jarko-zelionykh glaz.
     A v tot zhe den, verneie uzhe vecherom, kogda Kuriatnikov so svoim shvejtsarskim kollegoj byl v “Gelikon-opere” na “Skazkakh Gofmana”, on uvidel daveshniuiu neznakomku v sosednej lozhe. Ona obernulas, I generalnyj prokuror akhnul: glaza u prelestnitsy okazalis uzhe ne zelionye, a sinie-presinie. Gavriil Lvovich vzial sebia v ruki, vspomniv o sushchestvovavii tsvetnykh kontaktnykh linz, I vsetselo otdalsa volshebnomu neistovstvu Ofenbakha.
     Pogibel dejstvitelnogo tajnogo sovetnika prishla nazavtra, na raute u anglijskogo poslannika sera Endriu Vuda.
     U mramornoj lestnitsy, vozle zerkala, Kuriatnikov uvidel prekrasnuiu neznakomku kak by razdvivshejsa. Snachala reshil, chto eto shutki venetsianskogo zerkala, odnako, priblizivshis, ponial, chto devushek, dejstvitelno, dve - u odnoj glaza byli sinie, kak vody Krasnogo moria v Ejlate, a u drugoj zelionye, kak listia maty. Gavriilu Lvovichu vspomnilas kartina Dzhona Everetta Millesa “Osennie listia”, I, khotia Kuriatnikov znal, chto liubit prepafaelitov - priznak nevazhnogo vkusa (kak raz ob etom na poslednej vstreche v Kremle on razgovarival s premier-ministrom), no imenno eta kartina, na kotoroj izobrazheny dve zagadochnye devushki s plenitelnymi I trevozhnymi glazami, jeshcho s detstva napolniala jego dushu neizjasnimym Las secretarias de esbeltas piernastomleniem.
     On sam podoshol k sestram-bliznetsam, nikto jego na arcane ne tianul. Zaviazalsa razgovor. Odna nazvalas Odiliej, drugaia Normoj. Ni familij, ni mesta sluzhby svoikh novykh znakomykh Gavriil Lvovich ne uznal - postesnialsa sprosit. Konechno, pri jego dolzhnosti I pochti neogranichennykh sysknykh vozmozhnostiakh nichego ne stoilo by vyiasnit takie pustiaki, no slezhka za damami, da jeshcho iz lichnykh vidov,protivorechila predstavlenijam Kuriatnikova o chesti.
     I nachalos navazhdenie. Gavriilu Lvovichu snilas to zelenoglazaia Odilija, to sineokaia Norma, a inogda - I eto bylo vsego sladostnej - obe srazu.
     Pazviazalsa uzel neozhidanno.
     Odnazhdy, tomu s polgoda, sekretarsha prinesla convert. V nem - zapiska, pakhnushchaia dukhami “Kenzo” (mladshaia doch generalnogo prokurora, studentka istoriko-filologicheskogo fakulteta RGGU, polzovalas tochno takimi zhe). V zapiski ni jedinogo slova - tolko adres, vrazlet hachertannyj aloj gubnoj pomadoj.
     A slov bylo I ne nuzhno. Gavriil Lvovich zavernulsa v plashch, nadel shirokopoluiu shliapu I odin, dazhe bez telokhranitelej, chto bylo chistejshim bezumiem, vyshol na okutannuiu sizymi sumerkami Bolshuiu Dmitrovku. Po doroge terzalsa dogadkoj: kotoraia? To khotelos, chtoby eto nepremenno okazalas Norma, a potom vdrug nachinal sheptat: “Odilija, Odilija, Odilija”.
     Dver otkrylas navstrechu sama soboj, kogda palets v zholtoj lajkovoj perchatke jeshcho tolko tianulsa k zvonku.
     Za raspakhnutymi stvorkami charnel blagoukhannyj mrak. “Inogda ja zhdu tebia”, - charuiushche vypeval golos Alsu, liubimoj pevitsy dejstvitelnogo tajnogo sovetnika.
     Kuriatnikov shagnul vperiod, I jego obniali nevidimye obnazhennye ruki - no ne dve, a chetyre, I dazhe budto ne chetyre, a mnogo bolshe. V Objatjakh etoj tysiacherukoj, tysiachenogoj bogini Gavriil Lvovich proviol sladostnejshuju noch svoej zhizni.
     Hu, a dalnejsheie chto zh - dalnejsheie izvestno: gnusnyj shantazh, videoplionka, zaprosy v parlamente I tiagchajsheie, nezasluzhennejsheie oskorblenie - vysochajshij reskript ob otstranenii ot dolzhnosti.
     Zastrelitsa - konechno zhe, takov byl pervyj poryv: umeret, usnut, i znat, chto s etim snom ischeznut vse volnenia serdtsa, tysiachi stradanij…
     Pustit sebe puliu v lob - eto bylo by prostitelnoj slabostju, no o chom Gavriil Lvovich ne dumal ni minuty, take to o dobrovolnoj otstavke. Prenebrech dolgom, ne dovesti do kontsa vazhnejsheie rassledovanie, ot kotorogo zaviselo budushcheie ne tolko Rossii, no I vsego chelovechestva! Net, nuzhno bylo proiavit tviordost, nesti svoj krest do kontsa.
     Ot opalnogo genprokurora otvernulis mnogie, ochen mnogie. No ne vse, potomu chto dlia rossijskogo chinovnichestva slovo “chest”, slava bogu, - ne pustoj zvuk.
     Na zaprosy senatorov I deputatov Gavriil Lvovich otvechat otkazalsa, potomu chto blagorodnyj chelovek ne rasskazyvaet publichno o svoikh zhenshchinakh, dazhe esli oni poveli sebia nedostojno. A esli uzh skazat vsiu pravdu, do segodniashnego utra v bednom serdtse jego prevoskhoditelstva teplilas robkaia, pochti bezumnaia nadezhda: a mozhet byt, Odilija I Norma tozhe stali zhortvami chudovishchnoj intrigi? I togda prikhodil na pomoshch sviashchennyj printsip, imja kotoromu Prezumptsija.
     I vot segodnija novyj udar. “Skandalnye pokazanija devits liogkogo povedenija”…
     Kak tam, v finale “Korolia Lira”: “Razbejsa, serdtse. Kak ty ne razbilos?”.
     Tikho stupaja, Gavriil Lvovich minoval gostinuiu i ostanovilsa u vkhoda v spalniu zheny.
     Polinka, svetlyj angel, jeshcho spala.

 

 

 

 


EL MIEDO Y EL DEBER

El deber se hizo más fuerte que la sensualidad


     El consejero en activo Gavril Lvóvich Kuriátnikov, que olía a bata enguatada -la mañana había resultado fresca-, sigilosamente entreabrió la puerta del piso estatal y bajó en el rápido ascensor hacia el buzón. Hizo girar la llave y extrajo un rollo de periódicos recientes. En primer lugar sacó, con cuidado y repugnancia, como si fuese una serpiente ponzoñosa, el último número de El peregrino de Moscú y empezó a temblar con el roce de las páginas grises. En primera página del periódico, muy apreciado por los moscovitas, a toda página, llamaba la atención un titular en letras grandes: “SU EXCELENCIA AMABA LOS PÁJAROS DOMÉSTICOS”. Y abajo, más pequeño, pero igualmente con caracteres gruesos: “Acusaciones escandalosas de unas jovencitas de ligera conducta contra el procurador general Kuriátnikov”. Gavril Lvóvich comenzó a gemir y se bamboleó, agarrándose el labio superior con la mano. Hay que romper, hay que romper inmediatamente esta octavilla callejera.
     “Boletines de los diputados nacionales”, como corresponde a un periódico de tendencia moderada y respetable, ubicaba la noticia en la segunda página y con tipos pequeños. Gracias a Dios; Polinka no lo advertirá; ella siempre hojea inmediatamente hacia la página de la crónica rosa y de cultura. Con La palabra rusa y El observador de Moscú también todo fue a pedir de boca: los redactores de estas ediciones se referían a la posición de Gavril Lvóvich con respeto.
     Tras destruir el pasquín El peregrino, Su Excelencia enrolló cuidadosamente los restantes periódicos y los volvió a colocar en el buzón. Ahora Polinka se despertará, tomará el café y bajará a coger la prensa fresca. Ahora se puede, no tengo miedo. Desde el momento en que comenzó toda esta pesadilla, en la casa, sin haberse puesto de acuerdo, dejaron de ver las noticias en televisión; sólo veían el serial de Hollywood Ambulancia y el canal Cultura. Tampoco escuchaban la radio.
     Hablar de esta pesadilla en familia no era admitido, como si no existiera y ya está. Las primeras semanas, Polina Apolónovna andaba sombría y rehuía mirar al esposo, pero después se dominó, entendió que si ella también comenzaba a presionar al marido, Gavril Lvóvich se vendría abajo, no lo soportaría. No es que tuviera lástima de este perjuro y putero, no. Sólo pensaba en el deber. Por un lado, estaba Gánechka, cuyas debilidades y pecados ella había estudiado muy bien durante tantos años de matrimonio; por otro lado, estaba el procurador general Kuriátnikov, hombre de estado y de honor. En fin, estaba bastante claro que Gavril Lvóvich no debía esperar nunca el perdón de la esposa, pero, al menos, el respeto de su cónyuge no lo había perdido. Así como el suyo propio.
     Sí, era débil y pecador. Él lo supo toda su vida, incluso desde la época del Seminario de Pazheski, cuando, después de los rezos nocturnos, trepaba por la valla y se perdía hasta el amanecer en los prostíbulos baratos de la Ligovka.
     El terrible y fuerte demonio al que se le da el nombre de lascivia desgarraba el cuerpo y el alma de Gania Kuriátnikov desde niño con su feroz seducción. En la juventud de sus años, Gavril Lvóvich no supo superar esta adversidad en absoluto, pero ni una sola vez cayó, a causa de su fogoso temperamento enamoradizo y de su sensualidad desenfrenada, en aventuras temerarias. Cómo sólo en la carrera jurídica se contuvo es un misterio. Probablemente, el ángel de la guarda de Kuriátnikov, el arcángel Gabriel, lo libró de la destrucción para una gran causa. Pero la destrucción anduvo cerquita de cuando en cuando. Hasta ese momento, durante el tiempo húmedo, un trozo de bala se manifestaba, atrincherado bajo el codo derecho, recuerdo de un antiguo duelo con el secretario segundo del Comité de distrito de San Daniel, a causa de una damita de cabellos dorados. Y también, después, ya en la capital, sucedió otro caso. Polina Apolónovna, entonces simplemente Polinka, soportó la amargura, las lágrimas y las amorosas No le quedaba mucho tiempo para atormentarseafrentas.
     Pero hacia los treinta, cuando otros voluptuosos acaban de comenzar a adentrarse en el Gran Desenfreno, se produjo en Kuriátnikov un cambio sorprendente. El deber se hizo más fuerte que la sensualidad. De repente, le vino la idea a Gavril Lvóvich de que el hombre, al elegir el camino de la justicia, debe ser irreprochable y limpio; de lo contrario, no tiene derecho moral para conservar la inmaculada toga de la ley.
     Y Kuriátnikov supo dominar al pérfido demonio. La vida, hasta entonces turbia y embriagadora, de repente se transformó en un lecho raso de paz. Polinka renació, rejuveneció, dio al marido dos hijas, bellas e inteligentes. Y, con su carrera, todo caminó hacia la armonía: se convirtió Gavril Lvóvich en el camarada más joven del procurador general y, después, en el plazo debido, fue considerado digno de encabezar este honorable departamento.
     Y sólo el mismo Dios -más bien el diablo- sabe qué suplicios, qué fabuloso esfuerzo de voluntad costó a Kuriátnikov contemplar impasiblemente a las secretarias de esbeltas piernas con minifaldas ceñidas; a las rollizas diputadas de exuberantes pechos del grupo Damas de Rusia; a la ministra de asuntos benéficos, Amalia Frantsevna von Bezé; o, incluso, simplemente, a las sonrientes locutoras del canal NTV (a Su Excelencia le gustaba especialmente una morenita con un ligero estrabismo en sus dulces ojillos).
     Al alcanzar los cincuenta, Gavril Lvóvich decidió que ya estaba bien, que no le quedaba mucho tiempo para atormentarse: pronto comenzaría a serenarse, a calmarse el frenesí de las hormonas, su disoluto cuerpo se estrecharía y dejaría paso a la tranquila sabiduría, a la bendita recompensa de la edad adulta. Así fue verdaderamente, como si se volviera más tranquilo. Aunque los sueños desvergonzados, abrasivos, lo atormentaban como antes. Eso son los sueños: como ya se sabe, una materia irresponsable y fuera de la fuerza de la voluntad.
     Y, de repente, como un trueno en medio del cielo claro que precede al crepúsculo, otra vez lo mismo. Execrable, bendito, que lo elevaba a los jardines del Edén y lo derribaba hacia el abismo del Hades. Parecía que lo habría dado todo para que no hubiera existido esa fatídica noche. Pero, al mismo tiempo (no se puede engañar al corazón), Kuriátnikov sabía claramente que, si no hubiese existido tal noche, su vida no habría sido vida.
     Sucedió lo siguiente: el consejero en activo Kuriátnikov, procurador general, caballero de la Orden Podviazka y de la estrella de segundo grado ‘Por los servicios a la Patria’, uno de los primerísimos dignatarios del Estado se enamoró a la vez de dos mujeres.
     Incluso en los locos años de juventud algo así nunca le había sucedido.
     Gavril Lvóvich estudiaba un asunto de tremenda importancia estatal. Sabía que caminaba por el filo de la navaja. Se podía esperar cualquier cosa de los criminales: un ultraje público, la calumnia e, incluso, el veneno en algún cóctel Margarita, que tanto degustaba al procurador.
     Un día, Su Excelencia se aproximaba al edificio de la procuraduría en su Daimler-Benz blindado. Apartó los ojos del sobre confidencial y perdió el sentido. Junto a la cochera se encontraba una señorita esbelta con sombrero de pluma de avestruz y con velo. Al descubrir la mirada del hombre de estado, apartó la gasa ahumada de su delgado rostro, dio un paso adelante (la limusina frenó un poco) y a Gavril Lvóvich se le oprimió el pecho a causa del tintineo de sus brillantes ojos verdes.
     Y aquel mismo día, más exactamente por la noche, cuando Kuriátnikov estaba con su colega suizo en la Ópera Helicón para ver los Cuentos de Hoffman, contempló a la citada desconocida en el palco vecino. Ella se volvió y el procurador general descargó un fuerte golpe: los ojos de la seductora no eran ahora verdes, sino muy azules. Gavril Lvóvich se dominó, al acordarse de la existencia de lentes de contacto de colores, y se entregó completamente a la violencia enfermiza de Offenbach.
     La ruina del consejero en activo llegó el día siguiente, en la recepción del embajador inglés, sir Andrew Wood.
     En la escalera de mármol, junto al espejo, Kuriátnikov vio a la maravillosa desconocida como si estuviera dividida en dos. En principio, decidió que era una broma; sin embargo, al acercarse comprendió que, en realidad, había dos muchachas. Una tenía los ojos azules, como el agua del mar Rojo en Eilat; la otra los tenía verdes, como las hojas de la menta. A Gavril Lvóvich le vino a la mente el cuadro de John Everett Milles Hojas de otoño, y, aunque Kuriátnikov sabía que gustarle a uno los prerrafaelitas era un rasgo de gusto vulgar (precisamente estuvo charlando de esto con el Primer Ministro en su último encuentro en el Kremlin), sin embargo este cuadro La estudiante usaba el mismo perfumeprecisamente, en el cual están representadas dos misteriosas muchachas con ojos seductores e inquietantes, ya desde la niñez inundaba su alma de una angustia inexplicable.
     Él mismo se acercó a las gemelas, nadie lo arrastró con un lazo. Se entabló una conversación. Una se llamaba Odilia; la otra, Norma. Ni los apellidos, ni el lugar de servicio de sus nuevas amigas conocía Gavril Lvóvich: le daba vergüenza preguntar. Finalmente, a causa de su cargo y de sus posibilidades investigadoras casi ilimitadas, no le costaría nada aclarar estas minucias; pero el espiar a las damas, incluso desde una perspectiva personal, estaba en contra de la idea de Kuriátnikov sobre el honor.
     Y comenzó la alucinación. A Gavril Lvóvich se le aparecía en sueños unas veces Odilia, la joven de ojos verdes; otras veces era Norma, la de ojos azules; y a veces -y esto era más placentero- las dos a la vez.
     El nudo se deshizo inesperadamente.
     Un día, hará medio año, una secretaria trajo un sobre. En él había una nota que olía al perfume Kenzo (la hija menor del procurador general, estudiante de la Facultad de Historia y Filología de la Universidad Estatal de Humanidades de Rusia usaba el mismo perfume). En la nota no había ni una sola palabra; sólo una dirección, escrita en diversas direcciones con lápiz de labios encarnado.
     No eran necesarias las palabras. Gavril Lvóvich se envolvió en su capa, se puso su sombrero de ala ancha y solo, sin acompañamiento, incluso sin guardaespaldas, lo cual era claramente una locura, salió a la calle Gran Dmitrovka, cubierta por un crepúsculo gris azulado. Por el camino se atormentaba con una conjetura: ¿cuál? Unas veces le apetecía que fuese indudablemente Norma, pero después, de repente, comenzaba a susurrar: «Odilia, Odilia, Odilia».
     La puerta se abrió por sí sola a su encuentro, cuando su dedo, envuelto en un guante de cabritilla amarillo, aún no comenzaba a acercarse al timbre.
     Tras los batientes abiertos de par en par, una oscuridad olorosa. «A veces te espero», seductoramente cantaba la voz de Alsu, la cantante preferida del consejero en activo.
Kuriátnikov dio un paso adelante y lo estrecharon unas manos desnudas invisibles; pero no dos, sino cuatro, e incluso no cuatro, sino muchas más. Entre los abrazos de esta diosa de mil manos, de mil piernas, Gavril Lvóvich pasó la noche más agradable de su vida.
     Bien, y después ¿qué?; después, ya lo sabemos: un chantaje infame, una cinta de vídeo, interpelaciones en el Parlamento y la ignominia más agravante, más injusta: un rescripto de las jerarquías sobre la separación del servicio. Saltarse la tapa de los sesos: por supuesto, éste fue el primer impulso: morir, dormir y saber que con este sueño desaparecerían todas las inquietudes del corazón, los miles de sufrimientos…
     Saltarse la tapa de los sesos: esto sería una debilidad disculpable, pero en lo que no pensó Gavril Lvóvich ni un minuto fue en un retiro voluntario. ¡No tener en cuenta el deber, no llevar hasta el final la importantísima investigación de la cual dependía el futuro no sólo de Rusia, sino de toda la humanidad! No, era necesario manifestar dureza, portar su cruz hasta el final.
     Al procurador general caído en desgracia le volvieron la espalda muchos, muchísimos. Pero no todos, ya que para la burocracia rusa la palabra ‘honor’, gracias a Dios, no es palabra vana.
     Gavril Lvóvich se negó a responder a las interpelaciones de los senadores y diputados, porque un hombre noble no habla públicamente de sus mujeres, incluso si ellas se comportaban indignamente. Y a decir verdad, hasta hoy mismo por la mañana, en el pobre corazón de Su Excelencia ardía débilmente una esperanza tímida, casi insensata: ¿pudiera ser que Odilia y Norma también fuesen víctimas de una intriga monstruosa? Y entonces vino en su ayuda un principio sagrado, cuyo nombre es Conjetura.
     Y hoy, un nuevo golpe: “Acusaciones escandalosas de unas jovencitas de ligera conducta”…
     Como en el final de El Rey Lear: “Rómpete, corazón. ¿Cómo es que no te has roto?”
     Caminando en silencio, Gavril Lvóvich atravesó el salón y se detuvo junto a la puerta del dormitorio de su esposa.
     Polinka, noble ángel, todavía dormía.

 

 

 

 

 

 

 

EUGÉNIO DE ANDRADE


     (Povoa de Atalaia, 1923, (†) Oporto, 2005)

     Nos ha dejado recientemente, sin darnos tiempo a reponernos de la pérdida de su contemporánea y compatriota Sophia de Mello Breyner. Los caprichos de los dioses ya sabemos que tienen a veces estas casualidades. Con la muerte de ambos, Portugal se queda completamente huérfana en el campo de la poesía. Nosotros queremos rendirle un pequeño homenaje a este gran autor, que ha sido traducido a casi todas las lenguas y que ha engrandecido aún más si cabe la poesía europea del siglo XX, donde, por mucho que otros insistan, la poesía ibérica ocupa un lugar indiscutible. Para los desconocidos del gran Andrade, recomendamos Materia solar (1980) y O outro nome da tierra (1988). Siendo un gran autodidacta en su infancia y adolescencia, su trabajo, que poco o nada se acercaba al mundo poético, le lleva a Oporto en 1950, ciudad en la que vive hasta su muerte y en donde en 1991 se crea una fundación que lleva su nombre. Desde 1983 ha sido miembro de la Académie Mallarmé de París y en 2001 se le concede el importante premio Camões, considerado el Cervantes portugués.

 


     Traducción: Ángel Manuel Gómez Espada

Eugénio de Andrade


 

 

QUASE NADA
O amor
é uma ave a tremer
nas maos de uma criança.
Serve-se de palavras
por ignorar
que as manhas mais limpas
nao têm voz.

 

 

CASI NADA

El amor
es un ave temblorosa
en las manos de un niño.
Se sirve de las palabras
pues ignora
que las mañanas más limpias
no tienen voz.

 

 

MULHERES DE PRETO

Ha muito que são velhas, vestidas
de preto até à alma.
Contra o muro
defendem-se do sol de pedra;
ao lume
furtam-se ao frio do mundo.
Ainda têm nome? Ninguém
pergunta, ninguém responde.
A língua, pedra também.

 

 

MUJERES DE NEGRO

Hace mucho que son viejas, vestidas
de negro hasta el alma.
Pegadas a la pared
se defienden del sol de piedra;
junto al fuego
se esconden del frío del mundo.
¿Aún tienen nombre? Nadie
pregunta, nadie responde.
La lengua, también de piedra.

 

 

ULTIMO POEMA


E Natal, nunca estive tão só.
Nem sequer neva como nos versos
do Pessoa ou nos bosques
da Nova Inglaterra.
Deixo os olhos correr
entre o fulgor dos cravos
e os dióspiros ardendo na sombra.
Quem assim tem o verão
dentro de casa
não devia queixar-se de estar só,
não devia.

 

 

ÚLTIMO POEMA


Es Navidad, nunca estuve tan solo.
Ni siquiera nieva como en los versos
de Pessoa o en los bosques
de Nueva Inglaterra.
Dejo que los ojos corran
entre el fulgor de los claveles
y los caquis ardiendo en la sombra.
Quien así tiene al verano
dentro de casa
no debería de quejarse de estar solo,
no debería.