ELOY SÁNCHEZ ROSILLO

Eloy Sánchez Rosillo Es nuestra intención acercarnos a la obra de un poeta actual que, por sus características, ha demostrado sobresalir del entramado literario que hoy se vive en España. Su inclusión en la mayoría de las antologías que se han realizado en estos últimos años sobre la poesía actual puede ser un motivo para no errar a la hora de decir que se encuentra entre esa media docena de poetas que son el espejo de las nuevas generaciones.

EL COLOQUIO DE LOS PERROS se ha encargado de extraer algunos destacados poemas de su trayectoria con el permiso del autor, y de traducirlos a varios idiomas gracias a nuestros colaboradores. Discúlpennos por no poder mostrar aquí la entrevista que acompañaba a estas traducciones. Prometemos que para el número cuatro se publicará dicha entrevista, en la cual profundizaremos en los interiores de su quehacer poético. Hasta ese día, disfruten leyendo estos diamantes pulidos con palabras.


Traducción al italiano de Francesco Luti (Firenze, 1970). Publicados en la revista CAFFÈ MICHELANGIOLO, anno III, nº2, maggio-agosto, 1998, pp. 38-42:

 

AVISO DE CAMINANTES

En la suma de días indistintos

que la vida da al hombre, acaso hay uno

en que el destino, trágico y hermoso,

pasa por nuestro lado y el azar manifiesta

una insólita luz, un desusado

fulgor inconfundible.

Pero no has de dudar. Ten el coraje,

cuando llegue el momento,

de abandonar las cosas con que siempre

te engañó la costumbre, y sube pronto

a ese carro de fuego.

Poco dura

el milagro.

Después, si te negaras

a partir, sólo noche

merecerás. Y nunca, aunque quisieras,

podrás comprar la luz que despreciaste.

 

 

AVVISO DI VIAGGIATORI

Nella somma di indistinti giorni

che la vita dà all'uomo, forse ce n'è uno

dove il destino, tragico e bello,

ci passa accanto e il caso manifesta

un'insolita luce, un inusitato

fulgore inconfondibile.

Ma non devi dubitare. Abbi il coraggio,

quando arriverà il momento,

di abbandonare le cose con le quali sempre

ti ingannò l'abitudine, e sali presto

su questo carro di fuoco.

Poco dura

il miracolo.

Dopo, se ti negherai

a partire, solo notte

meriterai. E mai, seppur lo volessi,

potrai comprare la luce che disprezzasti.

(de Elegías, 1984)

***

PRINCIPIO Y FIN

Puede ser que te digas: "El verano que viene

quiero volver a Italia", o: "El año que hoy empieza

tengo que aprovecharlo; con un poco de suerte

acabaré mi libro", y también: "Cuando crezca

mi hijo, ¿qué haré yo sin el don de su infancia?"

Pero el verano próximo, en verdad, ya ha pasado;

terminaste hace muchos años el libro aquel

en el que ahora trabajas; tu hijo se hizo un hombre

y siguió su camino, lejos de ti. Los días

que vendrán ya vinieron. Y luego cae la noche.

A la vez respiramos la luz y la ceniza.

Principio y fin habitan en el mismo relámpago.

 

 

PRINCIPIO E FINE

Piò darsi che tu dica a te stesso: "L'estate prossima

voglio tornare in Italia", o: "L'anno che oggi comincia

devo sfruttarlo; coun po' di fortuna

finirò il mio libro", ed anche: "Quando cresca

mio figlio, che farò senza il dono della sua infanzia?"

Ma l'estate prossima, in realtà, è già passata;

finisti da molti anni quel libro

col quale ora lavori; tuo figlio s'è fatto uomo

e ha seguito il suo cammino, lontano da te. I giorni

che verranno già vennero. E poi scende la notte.

Al tempo stesso respiriamo la luce e la cenere.

Principio e fine abitano nello stesso baleno.

***

EN MITAD DE LA NOCHE

En mitad de la noche me desperté. Y había

mucha luz en la casa. Oí, por el pasillo,

ir y venir de pasos apresurados, voces

tristes que lamentaban no sé qué, y, a lo lejos,

como un lento murmullo - diríase - de oraciones

entre llanto y gemidos susurradas. Sin duda,

algo extraño ocurría. Asustado, confuso,

llamé con insistencia a mi madre, mas nadie

acudió de momento. Porfié, y al fin vino

a mi cuarto, afligida, la sirvienta, y después

de acariciarme un poco y abrazarme, la pobre,

me dijo como pudo que mi padre había muerto,

que había muerto hacía un rato, de repente.

Tenía

siete años yo entonces y tenía mi padre,

cuando murió, la misma edad que tengo ahora.

Casi cuarenta años han pasado y aún

respiro aquella angustia. Mientras mi mano intenta

escribir estos versos, voy viviendo de nuevo

los momentos terribles de esa noche remota.

Mi madré está sentada en un sillón, llorando

con total desconsuelo junto al lecho en que yace

el cuerpo de mi padre. Yo me acerco y la beso;

le digo que no llore, que no llore. Su llanto,

en verdad, me conmueve más aún que el cadáver

-tan irreal, tan solo en su quietud- del hombre

que hasta ayer mismo era el centro de esta casa

y jugaba conmigo, con mi hermana y mi hermano.

La muerte transfigura, traza súbitamente

un enigma en su presa, y no reconocía

apenas a mi padre en aquellos despojos

misteriosos, herméticos.

Entonces no lo supe.

Pero hoy sé que esas horas en que tomé conciencia

del tiempo y de la muerte arrasaron mi infancia:

dejé allí de ser niño.

La casa fue llenándose

poco a poco de gente. Familiares y amigos

daban con su presencia lugar a repetidas

escenas de dolor. La noche no avanzaba.

Parecía que nunca iba a llegar la aurora.

 

 

NEL MEZZO DELLA NOTTE

Nel mezzo della notte mi svegliai. C'era

molta luce in casa. Udii, lungo il corridoio,

un via vai di passi frettolosi, voci

tristi che si dolevano di non so che, e più lontano,

come un lento mormorio -si direbbe- di orazioni

fra pianto e gemiti sussurrati. Di certo,

accadeva qualcosa di strano. Spaventato, confuso,

chiamai con insistenza mia madre, ma nessuno

accorse in quel momento. Insistetti, e venne infine

nella mia camera, afflitta, la domestica, e dopo

avermi un po' accarezzato e abbracciato, la poveretta,

mi disse come poté che mio padre era morto,

che era morto da poco, all'improviso.

Allora

avevo sette anni e mio padre aveva,

quando mori, la stessa età che ho adesso.

Quasi quarant’anni sono passati e ancora

respiro quella angustia. Mentre la mano prova

a scrivere questi versi, rivivo di nuovo

i momenti terribili di quella notte remota.

Mia madre è seduta in poltrona, piagendo

sconsolatamente accanto al letto in cui giace

il corpo di mio padre. Mi avvicino e la bacio;

le dico che non pianga, che non pianga. Il suo pianto,

in verità, mi commuove ancor più del cadavere

-così irreale, così solo nella sua quiete- dell'uomo

che fino a ieri era il centro di questa casa

e giocava con me, con mia sorella, e mio fratello.

La morte trasfigura, traccia improvvisamente

un enigma nella sua morsa, e quasi non riconoscevo

mio padre in quei resti

misteriosi, ermetici.

Allora non lo seppi.

Ma oggi so che queste ore dove presi coscienza

del tempo e della morte rasero al suolo la mia infanzia:

smisi lì d'esser bambino.

La casa andava riempiendosi

poco a poco di gente. Familiari e amici

con la loro presenza davano luogo a ripetute

scene di dolore. La notte non avanzava.

Sembrava che mai sarebbe arrivata l'aurora.

(de La vida, 1996)

 

Traducción al gallego de Xurxo Fernández Martínez:

 

EL MALECÓN

Apártate de todo esta mañana

y adéntrate en ti mismo al tiempo que te adentras

en la insólita paz de este olvidado

retiro silencioso.

No hay nadie. Quedan lejos

la ciudad y sus gentes, los trabajos

tan tristes de los hombres. Es tu amigo

el buen sol de febrero, que acaricia

con mucho amor las cosas y derrama

su milagro en tu piel. Vivir quisieras

con la antigua inocencia este momento

y ser de nuevo aquel adolescente

que aquí solía venir cuando estar solo

y soñar deseaba.

Pero, detente. Mira.

¿Recuerdas? Puedes verlo. En un banco de piedra

está sentado. Tiene

un cuaderno en las manos, y unos libros

hay junto a él. Quién sabe

en qué estará pensando. Tantas cosas

ignora que la vida te enseñó y que quisieras

no saber.

Déjalo. Nada le digas.

Tiempo habrá de que el tiempo

lo acerque a ti y te alcance.

Pasa a su lado, y sigue. No destruyas

el encanto. Silencio. Sed dichosos

bajo esta luz bendita.

Entre las ramas

de los naranjos cantan los jilgueros.

 

 

O MALECÓN

Afástate de todo esta mañá

E adéntrate en ti mesmo ó tempo que te adentras

Na insólita paz deste esquecido

Retiro silandeiro.

Non hai ninguén. Quedan lonxe

A cidade e as súas xentes, os traballos

Tan tristeiros dos homes. É o teu amigo

O bo sol de febreiro, que aloumiña

Con moito amor as cousas e derrama

O seu milagre na túa pel. Vivir quixeses

Coa antiga inocencia este momento

E ser de novo aquel adolescente

Que eiquí adoitaba vir cando estar só

E soñar desexaba

Pero, detente. Olla.

¿Lembras? Podes velo. Nun banco de pedra

está sentado. Ten

un caderno nas mans, e uns libros

hai xunto del. Quen sabe

en que estará pensando. Tantas cousas

ignora que a vida te aprendeu e que quixeses

non saber.

Deíxao. Nada lle digas

Tempo haberá de que o tempo

O achege a ti e te alcance

Pasa ó seu carón e segue. Non destrúas

O encanto. Silencio. Sede ditosos

Baixo esta luz bendita.

Entre as pólas

Das laranxeiras cantan os xílgaros.

(de Elegías, 1984)

 

 

Traducción al polaco de Agnieszka Wrzesien:

 

SEPTIEMBRE

De repente, las playas se han quedado desiertas;

ha refrescado un poco y se acortan las tardes.

Hoy comienza septiembre, y la melancolía

del final del verano, puntualísima, acude

a su cita conmigo. Hay que volver mañana

a la ciudad. En ella, me esperan las rutinas

y las viejas costumbres que me fueron haciendo

ser el que soy. Muy pronto, se irán quedando en nada

los sueños que he soñado junto al mar, los propósitos

de libertad, de cambio, que en las noches de julio

y agosto fabulé, tan fervorosamente

como en la adolescencia, a la vez que mis ojos

con asombro miraban la inquieta muchedumbre

de los astros del cielo. En la ciudad, no hay duda,

me encontraré de nuevo cuando llegue con ese

que se quedó en mi casa mientras yo estaba fuera,

con ese que se niega a cambiar y conoce

como nadie mis gestos, mis horarios, las cosas

que me atan a mí mismo. Él me pondrá al corriente

de los tontos asuntos que habrá que ir resolviendo

en los próximos días. Así, sin mucha pena

y sin gloria ninguna, transcurrirá el otoño.

Y después, de muy malas maneras, implacable,

tomará posesión de mi vida el invierno.

 

 

WRZESIEN

Nagle plaze pozostaly puste;

troche sie ochlodzilo, skurczyly sie popoludnia.

Dzis zaczyna sie wrzesien i melancholia

konca lata, punktualnie, przybywa

na spotkanie ze mna. Jutro trzeba wrocic

do miasta. W nim czekaja na mnie rutyna

i stare przyzwyczajenia, ktore sprawily,

ze jestem jaki jestem. Bardzo szybko odejda

marzenia, ktore snulem nad brzegiem morza, pragnienia

wolnosci o ktorych natomiast w czasie lipcowych

i sierpniowych nocy snilem, z takim zapalem

jak w mlodosci, w tym samym czasie gdy moje oczy

ze zdziwieniem patrzyly na niepokojaca obfitosc

gwiazd na niebie. W miescie gdy wroce,

bez watpienia znow spotkam sie z tym

co zostalo w moim domu, kiedy mnie nie bylo,

z tym co nie chce sie zmienic i zna

jak nikt moje gesty, plan dnia, rzeczy,

ktore mnie krepuja. Zaznajomi mnie

z wszystkimi glupimi sprawami, ktore trzeba bedzie zalatwic

w ciagu nastepnych dni. Tak tez, bez wielkiego zalu

i glorii przeminie jesien.

A potem, w bardzo zly sposob, nieublaganie

zawladnie mym zyciem zima.

***

SOBRE LA EXPERIENCIA

Qué extraña que es la vida, qué enigmática, y cómo

a su antojo nos mueve y nos asombra siempre

-para bien, para mal- con casi todo aquello

que nos da o que nos quita.

De joven, achacaba

mi confusión constante, mis continuos errores,

a la mucha ignorancia de las cosas del mundo

que, según me decían, es propia de quien anda

de juventud sobrado y falto de experiencia.

E imaginaba entonces que poco a poco iría

enseñándome el tiempo a pisar con pie firme

y a ser dueño de mí.

Pero aprendí bien poco

a vivir con los años. La edad no proporciona

conocimiento al hombre, sabiduría para

lo que en verdad importa. Dolores y alegrías,

ilusiones cumplidas, quimeras y fracasos,

tan sólo me aportaron un mayor desconcierto.

Cada día que pasa sé menos de mí mismo.

Somos incertidumbre. A oscuras caminamos.

Y la vida nos deja al final del trayecto

con los ojos cerrados en brazos de la muerte.

 

 

O DOSWIADCZENIU

Jakie dziwne jest zycie, jakie zagadkowe, i jak

swymi kaprysami nas porusza i zawsze zadziwia

-na dobre, na zle- z ty wszystkim

co nam daje lub co nam zabiera.

w mlodosci, przypisywalem

moje ciagle zaklopotanie, moje wieczne bledy

duzej ignorancji odnosnie spraw tego swiata, ktora

wedlug tego co mi mowiono, jest wlasciwa dla kogos

kto przemierza mlodosc pewny siebie i bez doswiadczenia.

Wyobrazalem sobie wowczas, ze stopniowo czas

bedzie uczyl mnie stapac po ziemi pewnie

i byc panem samego siebie.

Ale z biegim lat nauczylem sie zyc.

Wiek nie udziela czlowiekowi wiedzy, madrosci

odnosnie tego, co naprawde ma znaczenie. Troski i radosci,

spelnione pragnienia, chimery i kleski,

przysporzyly mi zametu.

Kazdego mijajacego dnia wiem mniej o sobie samym.

Jestesmy niepewnoscia. Kroczymy w ciemnosci.

I na koniec sciezki zostawia nas zycie

z zamknietymi oczyma w ramionach smierci.

***

MELANCOLÍA

Cuando pienso en los años

aquellos, en los días

del amor y el deseo,

siento melancolía.

Ni tú ni yo sabíamos

vivir entonces sin la

urgencia de encontrarnos,

sin respirar la dicha

imprescindible y única

de estar juntos. Ardía

una llama en nosotros

que eterna parecía.

Pero ha pasado el tiempo

por tu vida y la mía.

Y en esto se ha resuelto

al fin la maravilla:

ya no te necesito,

ni tú me necesitas.

Qué terrible es que nada

dure, que en la semilla

de cuanto llega a ser

la muerte esté escondida.

El fuego más hermoso

concluye en la ceniza,

la luz se vuelve sombra,

y la verdad, ¿mentira?

 

 

MELANCHOLIA

Kiedy mysle o tamtych

latach, o dniach

milosci i pragnienia

czuje melancholie.

Ani Ty, ani ja nie umielismy

wtedy zyc bez

koniecznosci spotykania sie,

oddychania niezbednym nam

i niepowtarzalnym szczesciem

bycia razem. Palil sie

w nas plomien,

ktory wiecznym sie wydawal.

Ale uplynal czas

w Twoim zyciu i w moim.

I wszystko w koncu

rozwiazalo sie w cudowny sposob:

ja juz Cie nie potrzebuje,

ani Ty mnie nie potrzebujesz.

Jakie straszne, ze nic

nie trwa, ze w rozwijajacym sie zarodku

kryje sie smierc.

Najpiekniejszy ogien

staje sie popiolem,

swiatlo w cien sie przemienia,

a prawda? w klamstwo?

***

ACASO

No sé si se me otorga nuevamente

el don de hacer poemas -no se sabe

nunca si es la verdad o si es tan sólo

nuestro deseo de encontrarla lo que

nos despierta la voz y nos remueve

en lo profundo del corazón-, mas dejo

sobre el papel estas palabras que hoy

vienen de no sé dónde y me aproximan

a las cosas del mundo, a los afanes

de mi antigua persona. Tanto tiempo

de sombras en mi vida, y de repente

llega otra vez la luz que me redime,

la misericordiosa claridad

que me salva por dentro y da a mi pecho

libertad y consuelo. Abro los ojos

y miro. ¿Rompe el alba? Se diría

que acaba la tiniebla. Y que amanece.

 

 

PRZYPADEK

Nie wiem czy udzieli mi sie ponownie

dar pisania wierszy -nigdy sie nie wie

czy to prawda czy tylko

nasze pragnienie znalezienia czegos

co budzi w nas glos i gleboko porusza

serce-; lecz pozostawie

na papierze te slowa, ktore dzis

przychodza nie wiem skad i zblizaja mnie

do spraw tego swiata, do zapalu

mojej dawnej osoby. Tyle czasu

mrocznosci w moim zyciu, a nagle

ponownie przybywa swiatlo, ktore mnie odkupi,

milosierna jasnosc,

ktora uwalnia mnie od wewnatrz i daje sercu memu

wolnosc i pocieszenie. Otwieram oczy

i patrze. Juz brzask? Moznaby powiedziec,

ze konczy sie mrok. Niech nastanie swit.

(de La vida, 1996)

Traducción al inglés de Mayte Andreu:

 

EL FULGOR DEL RELÁMPAGO

Hay cosas que la vida te da cuando ya apenas

podías esperarlas, y su luz

maravillosa, elemental, purísima,

te hace feliz de pronto. Y desgraciado,

pues comprendes que no te corresponde

ese milagro ahora y que no debes

a ciegas entregarte a lo que era

propio tal vez de otro momento tuyo,

de un momento anterior, cuando tenías

fuerzas para ser libre.

Más déjate llevar, y vive esa hermosura

con coraje, sin miedo. A qué pensar

en lo que te conviene. Es muy fugaz la dicha.

No la desprecies. Tómala. Y apura

el fulgor del relámpago.

Después,

tiempo tendrás para seguir muriéndote.

 

 

THE LIGHTNING’S SPEED

There are things Life throws your way

when you least expect them to happen,

and its wonderful, basic and pure light suddenly

fills you with happiness&and with sadness,

because you understand

that you are not entitled to that miracle now

and that you shouldn’t give yourself

to what may have belonged to another moment in time,

a moment when you had the strength to be free.

But, let yourself go, live that beauty and be brave, without fear.

Why think what is good for you? Happiness is very short lived.

Don’t throw it away. Take it and make the most of the lightning’s speed.

For after there will be plenty of time to continue dying.

(de Autorretratos, 1989)

 

 

Traducción al francés de Anabel Mateos:

 

HOY

Toqué entonces el mundo: lo hice mío, fue mío.

Han pasado los años.

Ahora ya sólo soy

el que recuerda, el que vivió, el que escribe.

 

 

CE JOUR

C'est alors que je touchai le monde: je le fis mien, il devint mien.

Les années ont passé.

Maintenant je ne suis plus

que celui qui se souvient, celui qui vécut, celui qui écrit.

(de La vida, 1996)